Koza sardyńska: tożsamość rasy, cechy i pielęgnacja
Przewodnik po rasach
Koza sardyńska: tożsamość rasy, cechy i pielęgnacja
Koza sardyńska opisana w tym profilu należy do włoskiej rasy Sarda. Koza pochodząca z Sardynii nie musi być przedstawicielem rasy Sarda: włoska organizacja hodowlana wyróżnia także Sarda Primitiva. Dlatego przy zakupie kozy zapytaj najpierw o udokumentowaną nazwę rasy. Następnie sprawdź, czy masz miejsce dla innych kóz, wybieg i suche schronienie. Zobacz podział ras według AssoNaPa.
Sarda
Sardynia, Włochy
Średniej wielkości, o mocnych kończynach
Mleko i mięso według włoskiego opisu rasy
Spis treści
Przydatne w tym poradniku
Te produkty są związane z tematami omawianymi w tym poradniku. Sprawdź, jak używać każdego z nich i na co zwrócić uwagę przy wyborze.
Miejsce na paszę lub wodę
Koryto z naturalnej gumy na karmę i wodę, 32 l – Gobel
Tego koryta o pojemności 32 litrów możesz używać w budynku lub na zewnątrz do podawania paszy albo wody.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze Sprawdź, czy wszystkie kozy mogą podejść do koryta, i dbaj o świeżość wody pitnej.
Przenoszenie wody do miejsca pojenia
Wiadro z ocynkowanym uchwytem, 7 l, czarne – Vplast
W tym wiadrze o pojemności 7 litrów możesz przenosić wodę, a podziałka pozwala sprawdzić, ile jej jest w środku.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze Zastanów się, ile wiader potrzebujesz, aby uzupełnić wodę w miejscu pojenia dla swojej grupy kóz.
Sprawdzanie ogrodzenia elektrycznego
Tester ogrodzenia elektrycznego z 4 poziomami LED, bez sondy uziemiającej – Gobel
Jeśli używasz ogrodzenia elektrycznego, tym testerem możesz porównać poziom napięcia w różnych punktach.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze Ten tester sprawdza napięcie; samodzielnie skontroluj też bramy, siatkę i miejsca, przez które zwierzęta mogłyby uciec.
Tożsamość rasy: koza sardyńska czy koza z Sardynii?
AssoNaPa wymienia Sarda i Sarda Primitiva osobno. Według opisu rasy Sarda pochodzi z Sardynii, a wpływ na nią miała między innymi rasa maltańska. Opis Sarda Primitiva wyraźnie określa ją jako inną populację. Przeczytaj opis rasy Sarda oraz opis Sarda Primitiva.
Podawane pochodzenie, zdjęcie czy podobny wygląd nie dowodzą, że konkretna koza jest zarejestrowana jako Sarda. Zapytaj, jaka nazwa rasy widnieje w dokumentacji zwierzęcia i jakie dokumenty ją potwierdzają. Jeśli ich nie ma, traktuj przynależność do rasy jako niepotwierdzoną.
Wygląd i udokumentowane cechy rasy
Poniższe informacje opisują rasę we włoskim profilu; nie pozwalają przewidzieć wyglądu ani użytkowości konkretnej kozy. Źródło: opis rasy AssoNaPa.
| Temat | Opis rasy |
|---|---|
| Nazwa | Sarda |
| Pochodzenie | Sardynia, Włochy |
| Budowa | Średniej wielkości, o mocnych kończynach |
| Kierunek użytkowania | Mleko i mięso według włoskiego opisu rasy |
Opis wymienia też niemal prosty profil głowy, uszy zwykle ustawione prawie poziomo oraz zróżnicowane umaszczenie. Częściej występują biel i szarość; rogi mogą występować lub nie. Nie uznawaj więc koloru ani rogów za rozstrzygającą cechę rozpoznawczą. Zobacz cechy wyglądu.
Przydatność do różnych form utrzymania
AssoNaPa opisuje kozy Sarda na Sardynii jako utrzymywane w stadach, które przemieszczają się całkowicie lub częściowo swobodnie. Mówi to o tamtejszym sposobie utrzymania, a nie o tym, że koza w Holandii może obyć się bez schronienia. Według LICG kozy potrzebują towarzystwa innych kóz, suchej stajni, wybiegu i bezpiecznego ogrodzenia. Poszczególne kozy mogą też różnić się charakterem. Zobacz włoski kontekst utrzymania oraz holenderski poradnik o kozach.
| Sytuacja | Co należy ocenić? |
|---|---|
| Istniejąca grupa kóz utrzymywanych hobbystycznie | Czy nowe zwierzę może dołączyć do grupy bez wypierania którejś z kóz od paszy, wody lub miejsc odpoczynku? |
| Małe gospodarstwo | Czy naprawdę jest miejsce na grupę kóz, schronienie i bezpieczny wybieg? Jeśli nie, odłóż zakup. |
| Pozyskiwanie mleka | Jakie dane są dostępne o tym zwierzęciu i jak zorganizujesz codzienną opiekę? Nie zakładaj stałej wydajności na podstawie nazwy rasy. |
Jeśli to możliwe, obejrzyj kozę w grupie, w której obecnie żyje. Zapytaj, jak reaguje podczas karmienia i przy kontakcie z człowiekiem, oraz sprawdź, czy może spokojnie podejść do miejsca karmienia. LICG opisuje, że kozy zajmujące niższą pozycję w hierarchii grupy mogą być odganiane od paszy. Przeczytaj więcej o zachowaniu kóz w grupie na stronie LICG.
Pasza, schronienie, woda i ogrodzenie
Dostosuj opiekę do kóz, które faktycznie utrzymujesz. LICG omawia pasze objętościowe, stopniowe wprowadzanie zmian w żywieniu, stały dostęp do świeżej wody pitnej, schronienie oraz ogrodzenie, przez które kozy nie mogą przejść ani go przeskoczyć. Zobacz informacje LICG o opiece nad kozami.
Lista kontrolna dla gospodarstwa
- Pasza: zapewnij odpowiednią paszę objętościową, w tym siano. Sprawdź, czy każde zwierzę ma dostęp do miejsca karmienia, i nie zmieniaj paszy nagle.
- Schronienie: zapewnij całej grupie suche miejsce odpoczynku, a na zewnątrz cień i osłonę przed deszczem.
- Woda: zapewnij dostęp do świeżej wody pitnej i utrzymuj miejsce pojenia w czystości.
- Ogrodzenie: sprawdzaj bramy i siatkę. Jeśli zwierzęta mają rogi, zwracaj uwagę na oczka, w których może utknąć głowa, i nie umieszczaj elementów ułatwiających wspinanie się tuż przy ogrodzeniu.
- Codzienna obserwacja: sprawdzaj, czy zwierzęta są aktywne, jedzą i poruszają się normalnie. Regularnie zlecaj też ocenę racic. Jeśli koza jest osowiała, nie je, ma nieprawidłowy kał lub wykazuje inne oznaki choroby, skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Jeśli szukasz materiałów do opieki nad kozami, możesz przejrzeć kategorię owce i kozy. Znajdziesz tam również artykuły przeznaczone dla owiec. Przy wybranym artykule sprawdź podany gatunek zwierzęcia i zastosowanie; sama kategoria nie przesądza o tym, czy produkt nadaje się dla Twojej kozy.
Dokumenty rasy i stan konkretnej kozy
Rozróżniaj przynależność do rasy i stan zdrowia. Aby ustalić przynależność do rasy, zapytaj o dokładną nazwę rasy, identyfikację zwierzęcia i ewentualne dokumenty organizacji hodowlanej. AssoNaPa wydaje świadectwa zootechniczne i zaświadczenia o przynależności do rasy. Zapytaj, co dokładnie potwierdza okazany dokument i czy zawarte w nim dane odpowiadają oferowanemu zwierzęciu. Taki dokument nie jest świadectwem zdrowia. Zobacz rodzaje dokumentów w AssoNaPa.
Zapytaj również, ile zwierzę ma lat, co je, z jakimi kozami żyje oraz jakie informacje o jego zdrowiu i pielęgnacji racic są dostępne. Obejrzyj kozę w ruchu i zwróć uwagę na jej zachowanie, apetyt i kał. Jeśli masz wątpliwości co do jej zdrowia, poproś lekarza weterynarii o ocenę. Zobacz, na co LICG radzi zwracać uwagę.
Przed rozpoczęciem utrzymywania kóz uzyskaj numer UBN dla miejsca przebywania zwierząt, także wtedy, gdy trzymasz je hobbystycznie. Przy przejmowaniu kozy sprawdź jej identyfikację i zadbaj o zgłoszenie przybycia zwierzęcia w holenderskim systemie identyfikacji i rejestracji. Włoska nazwa rasy nie zastępuje tych holenderskich obowiązków. RVO wyjaśnia, czym jest UBN; zapoznaj się również z zasadami identyfikacji i zgłaszania zwierząt.
