Zachowanie kóz: jak rozumieć ich odgłosy i kontakty w stadzie
Praktyczny poradnik
Zachowanie kóz: jak rozumieć ich odgłosy i kontakty w stadzie
Mecząca koza nie musi być głodna. Sprawdź, które zwierzę się odzywa, co wydarzyło się tuż wcześniej i jak reagują pozostałe kozy. Kozy są zwierzętami stadnymi, ale różnią się też charakterem. Dlatego dobrym punktem wyjścia jest zwykłe zachowanie Twojego stada. LICG opisuje ich zachowania stadne.
Spis treści
Przydatne w tym poradniku
Te produkty są związane z tematami omawianymi w tym poradniku. Sprawdź, jak używać każdego z nich i na co zwrócić uwagę przy wyborze.
Rozdzielanie paszy między kilka miejsc
Wiadro z płaskim bokiem 15 l niebieskie – Vplast
W tym wiadrze możesz przenosić paszę po budynku lub na pastwisko, gdy korzystasz z kilku miejsc karmienia.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze Po rozdzieleniu paszy sprawdź, czy koza, która często czeka, może teraz spokojnie do niej podejść.
Zapisz odgłos wraz z okolicznościami i porównaj to, co widzisz w innych momentach. Jeśli zachowanie jednego zwierzęcia nagle się zmienia i widać też, że coś jest z nim nie tak, skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Obserwacja kóz w stadzie: zwierzę, pora i okoliczności
Zanim podejdziesz do kozy, która się odzywa, przyjrzyj się przez chwilę całemu stadu. Zapisz to, co widzisz, a nie to, co według Ciebie zwierzę chce przekazać. „Koza A odzywa się, gdy pozostałe zwierzęta znikają za budynkiem” jest jaśniejsze niż „Koza A jest zła”.
Możesz skorzystać na przykład z tej karty obserwacji. Wypełniony wiersz to wymyślony przykład; pokazuje, jak nie przesądzać możliwego wyjaśnienia.
| Zwierzę i pora | Odgłos i okoliczności | Reakcja stada | Co się zmieniło? | Co sprawdzisz później? |
|---|---|---|---|---|
| Własna obserwacja | Co słyszysz i co wydarzyło się tuż wcześniej? | Które zwierzęta podchodzą bliżej, odsuwają się lub nie reagują w widoczny sposób? | Zapisz zmianę w otoczeniu lub rutynie albo „nie wiadomo”. | Czy to się powtarza? Czy to zwierzę je i odpoczywa jak zwykle? |
| Przykład: koza A, rano | Odzywa się po tym, jak dwa zwierzęta idą za budynek. | Jedno zwierzę znów pojawia się w polu widzenia. | Nie wiadomo o żadnej zmianie. | Czy powtórzy się to, gdy stado zniknie z pola widzenia? |
Jeśli koza przestaje się odzywać, gdy pozostałe wracają, warto dalej obserwować, czy ma to związek z kontaktem ze stadem. Nie dowodzi to jeszcze, dlaczego się odzywała.
Meczenie i inne odgłosy w kontekście
W badaniu częściowo wolno żyjącego stada kóz w Namibii głośne nawoływania kontaktowe występowały u zwierząt oddalonych od stada. Nawoływania wiązały się z późniejszym zmniejszeniem odległości między członkami stada. Gdy słyszysz nawoływanie, warto więc zapytać: gdzie znajduje się to zwierzę względem reszty? Nie jest to uniwersalne znaczenie każdego nawoływania w budynku czy na pastwisku.
Sam dźwięk również nie mówi z pewnością, co się dzieje. W badaniu, w którym kozom odtwarzano nagrania nawoływań innych kóz, zwierzęta reagowały, gdy typ nawoływania kontaktowego zmieniał się między nagraniami z różnych sytuacji. Dla Ciebie najbardziej przydatne pozostają pytania: co wydarzyło się przed odgłosem i co zmieniło się potem? Porównaj na przykład nawoływanie podczas karmienia z nawoływaniem, gdy inne kozy znikają z pola widzenia.
Kozły i kozy: różnice w kontaktach w stadzie
Kozioł to samiec kozy; słowo „koza” oznacza w tym rozróżnieniu samicę. Zapisuj, które zwierzęta trzymają się razem, które się odsuwają i czy podczas karmienia wygląda to inaczej niż podczas odpoczynku. Nie wyciągaj wniosków wyłącznie na podstawie płci o tym, dlaczego zwierzę się odzywa lub odpycha inne.
Jeśli w tym samym stadzie są kozły i samice, uwzględnij okres godowy jako możliwy kontekst. LICG opisuje zmiany związane z gotowością do rozrodu i wydzielaniem zapachu u kozłów. Zapisuj nietypowe kontakty między zwierzętami, nie przypisując każdego nawoływania czy odepchnięcia rozrodowi.
Miejsca karmienia, odpoczynek i zakłócenia codziennej rutyny
Czy nawoływanie lub niepokój powracają zawsze przy tej samej czynności? Przyjrzyj się także miejscu i codziennej rutynie. Według LICG hierarchia w stadzie może wpływać na to, które kozy stoją najbliżej paszy. Zwierzę, które jest stale odpędzane, może mieć trudności ze spokojnym jedzeniem. Pomóc może wtedy kilka łatwo dostępnych miejsc karmienia. LICG wspomina też o suchym miejscu odpoczynku, z którego wszystkie kozy mogą korzystać jednocześnie.
| Co widzisz? | Co porównujesz? | Co sprawdzasz? |
|---|---|---|
| Jedna koza za każdym razem czeka za pozostałymi przy paszy. | Czy dzieje się tak przy każdym karmieniu? Czy odpędzane jest to samo zwierzę? | Czy zwierzęta mają dostęp do miejsc karmienia? Po wprowadzeniu zmiany sprawdź ponownie, czy właśnie ta koza ma możliwość jedzenia. |
| Jedno zwierzę stale odsuwa się podczas odpoczynku. | Czy zwykłe miejsce odpoczynku się zmieniło? Co robią tam pozostałe zwierzęta? | Czy miejsce jest suche i dostępne oraz czy zwierzęta mogą z niego korzystać jednocześnie? |
| Stado reaguje przy określonej czynności. | Czy zachowanie zaczyna się przed, w trakcie czy po czynności, na przykład sprzątaniu lub otwarciu bramy? | Zapisz czynność i sprawdź, co dzieje się innym razem. Nie przypisuj odgłosowi od razu jednego znaczenia. |
Jeśli coś zmieniasz, zapisz, co zostało zmienione, i ponownie przyjrzyj się tym samym zwierzętom. Dzięki temu zobaczysz, czy ich zachowanie również się zmienia, nie wyciągając wniosku o przyczynie z jednej obserwacji.
Nagła zmiana zachowania: kiedy potrzebna jest porada specjalisty
Koza, która krótko nawołuje po zauważalnym zakłóceniu, to co innego niż zwierzę, które nagle staje się apatyczne lub odłącza się od stada. Przy takiej zmianie sprawdź też, czy koza je, uczestniczy w życiu stada oraz czy ma widoczne obrażenia lub nietypowe odchody. LICG wymienia nagłą apatię i odłączanie się od stada jako możliwe oznaki choroby oraz zaleca powiadomienie lekarza weterynarii, jeśli podejrzewasz, że koza jest chora.
Zadzwoń do lekarza weterynarii, jeśli koza nagle staje się wyraźnie apatyczna, odłącza się od stada, nie chce jeść lub ma obrażenia. Powiedz, o które zwierzę chodzi, kiedy zaczęła się zmiana i co jeszcze udało Ci się zaobserwować. Nie czekaj wtedy na kolejny odgłos, żeby najpierw ustalić jego znaczenie.
