Chów bydła mięsnego: wyposażenie i codzienne kontrole
Praktyczny poradnik
Chów bydła mięsnego: wyposażenie i codzienne kontrole
Chów bydła mięsnego wymaga takiej organizacji przestrzeni, aby każde zwierzę mogło odpoczywać, jeść i pić, a Ty mógł zauważyć niepokojące zmiany. Zacznij od trzech pytań dotyczących każdej grupy: które zwierzęta przebywają razem, czy wszystkie mają dostęp do potrzebnego wyposażenia i czy możesz je bezpiecznie kontrolować? Dotyczy to zarówno krów mamek z cielętami, jak i odsadzonych zwierząt utrzymywanych na mięso. Europejskie zalecenia EFSA dotyczące dobrostanu omawiają obie grupy.
Spis treści
- Produkty do tego poradnika
- Podział na grupy według etapu życia i bezpieczeństwa zwierząt
- Dostęp do paszy i wody oraz codzienna kontrola
- Ocena miejsc do leżenia, podłoża, schronienia i bezpiecznych przejść
- Codzienna kontrola zachowania, dostępu i niepokojących zmian
- Wybór rasy, zbyt i lokalne przepisy: gdzie szukać informacji?
Przydatne w tym poradniku
Te produkty są związane z tematami omawianymi w tym poradniku. Sprawdź, jak używać każdego z nich i na co zwrócić uwagę przy wyborze.
Miejsce karmienia cieląt
Plastikowe koryto dla cieląt i źrebiąt, 6 l – Vplast
To koryto z tworzywa sztucznego o pojemności 6 litrów jest przeznaczone dla cieląt i zapewnia im osobne miejsce na paszę.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze Podczas karmienia sprawdź, czy cielęta mogą dotrzeć do koryta bez odpychania przez inne zwierzęta.
Przechowywanie paszy w zamknięciu
Pojemnik na paszę z pokrywą i zamknięciem, 40 l – Vplast
Ten pojemnik na paszę ma pokrywę z zamknięciem, która pomaga chronić przechowywaną paszę przed dostępem niepożądanych zwierząt.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze Sprawdź, czy pojemność 40 litrów odpowiada ilości paszy, którą chcesz przechowywać.
Podział na grupy według etapu życia i bezpieczeństwa zwierząt
Sporządź zestawienie utrzymywanych zwierząt, w tym ewentualnych cieląt, odsadzonych zwierząt i nowych osobników. Zwróć uwagę nie tylko na liczbę zwierząt, lecz także na różnice w wielkości i zachowaniu. Czy mniejsze zwierzę może dotrzeć do miejsca pojenia, gdy stoi tam inne? Czy zwierzęta mają dość miejsca, by się mijać?
W miarę możliwości nie rozdzielaj grupy, która dobrze funkcjonuje razem. Łączenie nieznających się sztuk bydła może prowadzić do niepokoju i agresji. Jeśli musisz połączyć grupy, zwróć szczególną uwagę na dostępną przestrzeń oraz dostęp do paszy i wody. Są to kwestie wskazane w zaleceniach EFSA, a nie stałe normy wymiarowe obowiązujące w Holandii.
Tabela pomocna w planowaniu przestrzeni dla każdej grupy
| Sytuacja | Podział na grupy i przestrzeń | Pasza i woda | Kontrola i możliwe działania |
|---|---|---|---|
| Krowy mamki z cielętami | Czy możesz zobaczyć krowy i cielęta bez konieczności wchodzenia między zwierzęta? Czy każde cielę ma dostępne miejsce odpoczynku? | Czy cielęta również mają dostęp do wyposażenia odpowiedniego dla nich? | Obserwuj osobno krowę i cielę. Zmień organizację przestrzeni, jeśli cielę jest odpychane. |
| Odsadzone zwierzęta | Czy różnice w wielkości lub zachowaniu zwierząt są widoczne przy miejscu do leżenia albo przejściu? | Czy wszystkie zwierzęta mogą jeść i pić, tak aby nie pozostawały wciąż w tyle te same osobniki? | Obserwuj grupę podczas karmienia. Zmień jej podział, jeśli dostęp jest wielokrotnie blokowany. |
| Nowo utworzona grupa | Czy zwierzęta mają miejsce, by zejść sobie z drogi, i czy w razie potrzeby możesz ponownie podzielić grupę? | Czy można dotrzeć do paszy i wody bez konieczności przechodzenia przez jedno zatłoczone przejście? | Zwracaj szczególną uwagę na niepokój, odpychanie innych i zwierzęta unikające miejsc karmienia lub pojenia. |
| Grupa na pastwisku | Czy ogrodzenie, miejsce odpoczynku i schronienie są przydatne w miejscu, w którym przebywają zwierzęta? | Czy dopływ wody działa i czy wszystkie zwierzęta mogą dotrzeć do miejsca pojenia? | Przeprowadź ponowną kontrolę po przeniesieniu grupy lub zmianie pogody. |
Tabela pomaga w planowaniu, ale nie określa wymaganej wielkości grupy. Holenderskie przepisy dotyczące warunków utrzymania i opieki wymagają między innymi wystarczającej swobody ruchu oraz takiego składu grupy, który nie wpływa niekorzystnie na zdrowie i dobrostan. W przypadku cieląt obowiązują ponadto szczególne wymagania dotyczące dobrostanu.
Dostęp do paszy i wody oraz codzienna kontrola
Oceniaj miejsce karmienia wtedy, gdy zwierzęta jedzą, a nie tylko wtedy, gdy jest puste. Sprawdź, czy zwierzęta odpychają się nawzajem i czy pasza jest widocznie zanieczyszczona. Przy miejscu pojenia sprawdź, czy woda jest czysta, dopływ działa, a zwierzęta rzeczywiście mogą się do niej dostać. Zgodnie z holenderskimi przepisami dotyczącymi zwierząt gospodarskich urządzenia do podawania paszy i wody muszą ograniczać zanieczyszczenie oraz szkodliwe skutki rywalizacji między zwierzętami.
EFSA zaleca zapewnienie bydłu mięsnemu stałego dostępu do czystej, świeżej wody. Jeśli jedno zwierzę stale zajmuje miejsce pojenia, oceń, czy zmiana jego położenia lub dodatkowy punkt pojenia poprawi dostęp dla całej grupy. Ustal dawkę pokarmową ze specjalistą, który zna zwierzęta i dostępną paszę; ogólny schemat żywienia nie pasuje do każdej grupy.
Ocena miejsc do leżenia, podłoża, schronienia i bezpiecznych przejść
Sprawdź, czy zwierzęta mogą się położyć, wstać i mijać. Zwróć uwagę na śliskie miejsca, mokre miejsca do leżenia, uszkodzone podłogi i ostre krawędzie. Ocena ryzyka dotycząca bydła mięsnego opracowana przez NVWA wymienia jako istotne kwestie przyczepność podłoża, obsadę, przestrzeń przy stole paszowym i poidła.
Zaplanuj także własną trasę. Czy możesz obsłużyć bramę i w razie potrzeby odizolować zwierzę bez zbędnego przebywania między sztukami bydła? Czy masz bezpieczną drogę wyjścia, jeśli musisz wejść między zwierzęta? Pytania te są zgodne z holenderskim katalogiem zasad bezpieczeństwa pracy przy bydle. Oceń trasę ponownie, jeśli zmieni się organizacja przestrzeni lub skład grupy.
Na pastwisku zwierzęta muszą być chronione przed niekorzystnymi warunkami pogodowymi. Podczas upałów sprawdź, czy mają wystarczająco dużo cienia i wody; przed upałem należy chronić także zwierzęta w budynku. Po zimnej lub deszczowej pogodzie sprawdź, czy miejsce odpoczynku nadal nadaje się do użytku i pozostaje suche. Zobacz zasady NVWA dotyczące upałów oraz zalecenia EFSA dotyczące dobrostanu zwierząt na pastwisku.
Codzienna kontrola zachowania, dostępu i niepokojących zmian
Ustal stałą trasę obchodu, która pozwoli Ci zobaczyć każde zwierzę. Potraktuj tę listę jako praktyczną podstawę i kontroluj zwierzęta częściej, jeśli wymaga tego ich stan lub okoliczności:
- ☐ Policz zwierzęta w każdej grupie. Czy któreś jest odizolowane lub pozostaje w tyle?
- ☐ Zwróć uwagę na wyraźne zmiany w zachowaniu, postawie, poruszaniu się, oddychaniu i jedzeniu.
- ☐ Podczas karmienia i pojenia sprawdź, czy zwierzęta nie blokują sobie nawzajem dostępu.
- ☐ Sprawdź wodę, jej dopływ, miejsce karmienia i widoczne zanieczyszczenia.
- ☐ Sprawdź miejsca do leżenia, podłoże, bramy, ogrodzenie i schronienie.
- ☐ Zapisz zauważone nieprawidłowości, podjęte działania oraz to, kto przeprowadzi kolejną kontrolę.
Codzienny obchód nie jest ogólną ustawową minimalną częstotliwością kontroli dla każdej grupy bydła mięsnego. W odniesieniu do cieląt RVO podaje jednak minimum: cielęta w budynku kontroluje się dwa razy dziennie, a cielęta na zewnątrz raz dziennie. Chore lub ranne zwierzęta wymagają niezwłocznie odpowiedniej opieki. Jeśli ich stan nie poprawia się dzięki tej opiece, skontaktuj się z lekarzem weterynarii. RVO wyjaśnia ten obowiązek opieki.
Wybór rasy, zbyt i lokalne przepisy: gdzie szukać informacji?
Przy wyborze rasy poproś o informacje organizację prowadzącą księgę hodowlaną lub właściwy związek hodowców i omów z doradcą do spraw chowu, co pasuje do Twojego terenu i sposobu pracy. Warunki dostaw omów osobno z potencjalnym odbiorcą. Praktyczna organizacja przestrzeni nie gwarantuje zbytu ani przychodów.
Przed przybyciem bydła zadbaj o rejestrację miejsca jego utrzymywania. W Holandii do utrzymywania bydła potrzebny jest numer UBN, również gdy jest ono utrzymywane hobbystycznie. Bydło w Holandii musi być zarejestrowane i mieć dwa kolczyki identyfikacyjne. Informacje o uzyskaniu numeru UBN oraz o identyfikacji i rejestracji bydła znajdziesz w RVO.
Jeśli chcesz budować lub rozbudowywać gospodarstwo, sprawdź, jakie przepisy obowiązują w Twojej lokalizacji. W Holandii gmina może uwzględnić w planie zagospodarowania przestrzennego przepisy dotyczące nowych lub rozbudowywanych gospodarstw hodowlanych. Informatiepunt Leefomgeving wyjaśnia, jak stosuje się te przepisy dotyczące zagospodarowania przestrzennego.
Co należy przygotować przed przybyciem zwierząt?
Sprawdź planowane miejsce: bezpieczny budynek lub odpowiednie pastwisko, przydatne miejsca odpoczynku i schronienie, dostępną paszę, działające pojenie oraz trasę pozwalającą skontrolować wszystkie zwierzęta. Ustal, kto będzie przeprowadzać kontrole i jak w razie potrzeby bezpiecznie odizolować zwierzę. Sprawdź też, czy dopełniono rejestracji. Dopiero wtedy możesz ocenić, czy przygotowana przestrzeń będzie odpowiednia dla grupy, która rzeczywiście tam trafi.
