Codzienna obserwacja świń: ocena grupy i każdego zwierzęcia
Praktyczny poradnik
Codzienna obserwacja świń: ocena grupy i każdego zwierzęcia
Rozpocznij rundę obserwacyjną z pewnej odległości: przyjrzyj się zachowaniu grupy i sprawdź, które zwierzęta mają dostęp do paszy i wody. Następnie obejrzyj poszczególne świnie. Zapisuj zmiany wraz z datą, aby móc powiedzieć lekarzowi weterynarii, co się zmieniło i kiedy.
Spis treści
- Produkty do tego poradnika
- Aktywność, zachowanie grupy oraz dostęp do paszy i wody
- Zapisywanie zmian dotyczących oczu, uszu, pyska, skóry i nóg
- Rozpoznawanie zmian względem zwykłego zachowania i zapisywanie ich dat
- Przekazywanie liczby świń, których dotyczą zmiany, przebiegu w czasie i obserwacji
- Ustalanie pilnych sygnałów i terminów kontaktu z lekarzem weterynarii
Przydatne w tym poradniku
Te produkty są związane z tematami omawianymi w tym poradniku. Sprawdź, jak używać każdego z nich i na co zwrócić uwagę przy wyborze.
Oznaczanie zwierząt w celu ich rozpoznania
Spray do znakowania świń i bydła, niebieski, 400 ml – Kerbl Topmarker
Oznaczenia ułatwiają rozpoznanie podczas rundy obserwacyjnej, które świnie zostały już obejrzane, a które chcesz obejrzeć ponownie.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze Ustal ze wszystkimi osobami opiekującymi się zwierzętami, co oznacza dany kolor, a obserwacje zapisuj osobno wraz z datą.
To codzienna runda obserwacyjna, a nie ocena dobrostanu świń. Ta coroczna ocena służy przede wszystkim rozpoznaniu ryzyka gryzienia. W przypadku zwierząt gospodarskich RVO opisuje, jak często należy je kontrolować; zależy to od systemu utrzymania.
Aktywność, zachowanie grupy oraz dostęp do paszy i wody
Najpierw zatrzymaj się na chwilę poza kojcem. Które zwierzęta poruszają się lub odpoczywają jak zwykle? Czy jakaś świnia leży osobno, czy jakieś zwierzę jest wielokrotnie odganiane albo czy widzisz gryzienie uszu lub ogonów? Zwróć też uwagę na kaszel i wyraźną zmianę sposobu oddychania. Takie obserwacje są powodem, by przyjrzeć się bliżej, a nie diagnozą. Brytyczne wytyczne dla hodowców świń wymieniają między innymi izolowanie się, nietypowe zachowanie, kaszel i obrażenia jako kwestie, na które należy zwrócić uwagę podczas kontroli.
Następnie sprawdź, czy każde zwierzę ma dostęp do paszy i czy woda do picia jest dostępna. Zwierzę, które pozostaje w tyle podczas karmienia, wymaga osobnej uwagi. Zgodnie z holenderskimi wymogami dotyczącymi dobrostanu świń także słabsza świnia musi mieć możliwość pobrania wystarczającej ilości paszy; świnie starsze niż dwa tygodnie muszą mieć stały dostęp do wystarczającej ilości świeżej wody.
Zapisywanie zmian dotyczących oczu, uszu, pyska, skóry i nóg
Przyjrzyj się zwierzęciu z bliska, nie płosząc go niepotrzebnie. Opisuj tylko to, co widać, na przykład:
- Oczy: nowa różnica między oczami lub widoczna wydzielina.
- Uszy: świeże zadrapania, ranki lub zmiana ułożenia.
- Pysk i ryj: wyraźne ślinienie się, widoczne zmiany lub trudności z jedzeniem.
- Skóra i ogon: nowe zmiany, przebarwienia lub obrażenia.
- Nogi: utykanie, ostrożny chód lub unikanie obciążania nogi.
LICG opisuje u świń między innymi problemy z uszami, zmiany skórne, kulawiznę i zmniejszony apetyt. Również NVWA wymienia zmiany w okolicy pyska i nóg jako możliwe objawy choroby. Sam widoczny objaw nie wskazuje przyczyny.
Rozpoznawanie zmian względem zwykłego zachowania i zapisywanie ich dat
Porównaj to, co widzisz dzisiaj, z tym, co jest zwykłe dla tego zwierzęcia i tej grupy. Zamiast „wygląda na chorą” lepiej zapisz: „od rana leży, podczas gdy pozostałe zwierzęta wstają do paszy”. Dzięki temu osoba przeprowadzająca kolejną rundę będzie mogła zauważyć tę samą zmianę.
Lista kontrolna do rundy obserwacyjnej
| Wpisz | Co zanotować? |
|---|---|
| Data, godzina i miejsce | Kiedy przeprowadzono obserwację i którego kojca lub której grupy ona dotyczy? |
| Zwierzę i liczba | Które zwierzę potrafisz rozpoznać i u ilu zwierząt występuje ta sama zmiana? |
| Zachowanie | Aktywność, kontakt z innymi zwierzętami w grupie i to, co odbiega od normy. |
| Pasza i woda | Co zaobserwowano podczas jedzenia i picia? Czy pasza i woda są dostępne? |
| Widoczna zmiana | Miejsce i opis tego, co widzisz, słyszysz lub czujesz węchem. |
| Dalszy kontakt | Z kim i kiedy rozmawiano oraz co ustalono? |
Wpisuj tylko to, co rzeczywiście zaobserwowano. „Nie widziano, żeby piła” to co innego niż „nie pije”. Lista pomaga przekazywać informacje; nie jest oficjalną oceną dobrostanu ani stanu zdrowia.
Przekazywanie liczby świń, których dotyczą zmiany, przebiegu w czasie i obserwacji
Kontaktując się ze specjalistą, najpierw podaj miejsce i liczbę zwierząt, których dotyczy problem. Powiedz, kiedy po raz pierwszy zauważono zmianę, czy się nasila i co konkretnie zaobserwowano w zachowaniu, pobieraniu paszy i wody oraz wyglądzie. Wspomnij również, czego jeszcze nie udało się sprawdzić. Miej pod ręką listę kontrolną i zapisz, z kim rozmawiano oraz jakie są dalsze ustalenia.
Ustalanie pilnych sygnałów i terminów kontaktu z lekarzem weterynarii
Ustal z lekarzem weterynarii zajmującym się Twoimi świniami, jakie zmiany zgłaszać natychmiast i jak kontaktować się poza godzinami pracy. Nie czekaj do następnej rundy, jeśli zwierzę ma wyraźne trudności z oddychaniem, nie może już wstać, ma poważne obrażenia albo gdy stan kilku zwierząt nagle znacznie się pogarsza. Zwróć się też od razu o pomoc, jeśli grupa nie ma dostępu do wody do picia. RVO wymaga, by chore lub ranne zwierzęta otrzymały natychmiastową opiekę; informacje LICG o świniach zalecają konsultację z lekarzem weterynarii w razie wątpliwości co do ich zdrowia.
Jeśli widzisz pęcherze w okolicy pyska lub nóg i podejrzewasz pryszczycę albo podejrzewasz pomór świń, natychmiast skontaktuj się z lekarzem weterynarii i zgłoś podejrzenie do NVWA. Nie stawiaj diagnozy samodzielnie i nie czekaj do następnej rundy obserwacyjnej. NVWA wyjaśnia obowiązek zgłoszenia podejrzenia pryszczycy i opisuje również zgłaszanie podejrzenia afrykańskiego pomoru świń.