Praktyczny poradnik

Chów kur dla początkujących: przygotuj się na pierwszy tydzień

Przygotuj się do chowu kur, zanim zwierzęta przyjadą. Przygotuj kurnik i wybieg do użytku, naszykuj paszę i wodę oraz ustal, kto zajmie się poranną i wieczorną kontrolą. Kury są zwierzętami stadnymi; nie trzymaj ich pojedynczo. LICG podaje podstawowe informacje o ich pielęgnacji.

Zobacz listę kontrolną ↓Spis treści

Produkty do pierwszego wyposażenia

Przykładowe produkty do podawania karmy i wody oraz urządzenia miejsca na gniazdo. Wybierz wariant i liczbę odpowiednie do swoich kur i kurnika.

Stałe miejsce karmienia

Wieża paszowa dla drobiu z przezroczystego tworzywa biopochodnego, limonkowa, 2 kg – Gaun Bio Green Lemon

Przezroczysty zasobnik na 2 kg paszy. To karmidło wieżowe można postawić lub zawiesić.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze Sprawdź, czy wszystkie kury mogą spokojnie korzystać z otworu, przez który pobierają paszę.

€10,85

Zobacz produkt →

Czysta woda pitna

Wieża poidłowa dla kur z przezroczystego tworzywa, limonkowozielona, 3 l – Gaun

Przezroczysty zbiornik o pojemności 3 litrów z uchwytem ułatwiającym napełnianie i czyszczenie.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze Dobierz pojemność do swojego stada i wybierz miejsce, w którym woda pozostanie czysta.

€7,75

Zobacz produkt →

Gniazdo dla niosek

Plastikowe gniazdo nieśne dla kur, zielone, 43 x 36 x 27 cm – Gaun

Gniazdo dla niosek z tworzywa sztucznego, z elementami mocującymi. Podane wymiary to 43 × 36 × 27 cm.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze Zmierz dostępne miejsce i sprawdź, czy kura może obrócić się w gnieździe.

€21,60

Zobacz produkt →

Co jest potrzebne do chowu kur: przygotowanie listy wyposażenia

Przygotuj listę wyposażenia dla kur, które chcesz trzymać. Zapisz, ilu dorosłych kur i piskląt się spodziewasz, czy masz już kury i co już posiadasz. Przy każdej pozycji wpisz zostawić, jeszcze sprawdzić albo jeszcze zorganizować. Jeśli czegoś jeszcze nie wiesz, postaw znak zapytania. Listę możesz przygotować również bez narzędzia pomagającego w wyborze.

Masz już poidło? Przy dostępności i czyszczeniu wpisz najpierw jeszcze sprawdzić, zamiast automatycznie wpisywać jeszcze zorganizować przy nowym poidle. Dopiero po tej kontroli zobacz, czego brakuje. LICG wymienia warunki utrzymania, paszę, wodę i sprzątanie jako elementy opieki.

Sprawdź w Farmora wyposażenie dla kur i drobiu lub porównaj gniazda dla niosek. Wybierz karmidło, poidło lub gniazdo dopiero po sprawdzeniu, czy dany model zmieści się w miejscu, w którym trzymasz kury, i pozostanie łatwo dostępny. Podana pojemność nie mówi, czy wszystkie kury będą miały dostęp do paszy lub wody.

Urządzanie i sprawdzanie kurnika oraz wybiegu

Przejdź trasą, z której będziesz korzystać codziennie. Czy możesz dobrze zamknąć drzwi i bez trudności dostać się do podłoża, miejsca karmienia i pojenia? Sprawdź siatkę oraz górną i dolną krawędź ogrodzenia wybiegu; drapieżniki mogą podkopać się pod ogrodzeniem. Zadaszony wybieg ogranicza kontakt z odchodami dzikich ptaków. Zwróć też uwagę na cień i na to, czy ściółka pozostaje sucha. LICG wyjaśnia kwestie związane z utrzymaniem kur. Nie trzymaj kur w kurniku, w którym unoszą się opary świeżej farby lub bejcy.

Zmierz osobno podłogę kurnika i powierzchnię wybiegu na zewnątrz: długość pomnożona przez szerokość daje powierzchnię każdej z tych części. LICG podaje dla ras średniej wielkości co najmniej 0,5 m² kurnika i 1 m² wybiegu na zewnątrz na zwierzę. Dla czterech kur średniej wielkości oznacza to co najmniej 2 m² kurnika oraz 4 m² wybiegu na zewnątrz. Dla ras karłowatych LICG podaje 0,25 m² kurnika i 0,5 m² wybiegu na zewnątrz na zwierzę. Nie są to wymiary odpowiednie dla każdej rasy. Sama powierzchnia nie mówi też, czy przejścia, pasza i woda są dostępne.

Naszkicuj więc kurnik i wybieg na zewnątrz jako oddzielne obszary. Zaznacz wyjścia, przeszkody, miejsca karmienia i pojenia, osłonięte części oraz miejsca do grzebania. Po przyjeździe kur obserwuj, gdzie się gromadzą i czy mogą się swobodnie wymijać.

Chcesz postawić nowy kurnik? Dla swojego planu i lokalizacji wykonaj sprawdzenie wymogu uzyskania pozwolenia przez holenderski Omgevingsloket, aby ustalić, czy potrzebne jest pozwolenie lub zgłoszenie. Informatiepunt Leefomgeving wyjaśnia, dlaczego przepisy budowlane mogą różnić się zależnie od lokalizacji.

Tuż przed przyjazdem kur i zanim wypuścisz je poza wybieg, sprawdź aktualne środki przeciwko ptasiej grypie podawane przez holenderską NVWA. W Holandii hodowców hobbystycznych może obowiązywać nakaz odizolowania ptaków od otoczenia; środki czasem różnią się zależnie od regionu. RVO również udostępnia aktualne informacje dla hodowców hobbystycznych.

Przygotowanie paszy, wody pitnej i gritu dla kur

Przy odbiorze kur zapytaj, do jakiej paszy są przyzwyczajone. Zapewnij paszę odpowiednią do ich etapu życia, a przy zmianie stopniowo dodawaj coraz więcej nowej paszy do starej. Przechowuj zapasy w zamknięciu, w chłodnym i suchym miejscu. Grit dostarcza wapnia nioskom; żwirek żołądkowy pomaga w trawieniu. Sprawdź skład opakowań i podawaj je oddzielnie lub jako wyraźnie oznaczoną mieszankę. LICG wyjaśnia kwestie dotyczące paszy, gritu i żwirku żołądkowego.

Przed przyjazdem kur przygotuj świeżą wodę. Ustaw poidło stabilnie, w cieniu i tak, by kury nie mogły łatwo nagrzebać do niego brudu. Sprawdzaj nie tylko, czy pojemniki są napełnione, lecz także czy każde zwierzę ma do nich dostęp. Jeśli jakaś kura jest stale odganiana od miejsca karmienia, sprawdź, czy pomoże drugie, oddzielnie dostępne miejsce.

Przyjadą też pisklęta? Sprawdź osobno ich wyposażenie: potrzebują odpowiedniej paszy oraz płytkiego, bezpiecznego miejsca do picia. Jeśli pisklęta będą bez kwoki, przed ich przyjazdem ustal, jak zapewnisz im ciepło. Jeśli dołączasz nowe kury do istniejącego stada, zawczasu przygotuj miejsce, w którym będzie można trzymać je oddzielnie. LICG udziela wskazówek dotyczących zakupu kur. Nie wyznaczaj stałej liczby karmideł lub poideł wyłącznie na podstawie liczby kur.

Opieka nad kurami w pierwszym tygodniu

Nie zakładaj stałej liczby minut na każdą kontrolę: brudne poidło lub mokra ściółka od razu wymagają dodatkowej pracy. LICG wymienia wymianę wody, czyszczenie poideł, usuwanie odchodów i zbieranie ewentualnych jaj jako powtarzające się czynności.

Ustal, kto przeprowadza każdą kontrolę i kto go zastąpi, gdy będzie nieobecny. Najpierw przyjrzyj się kurom, potem paszy i wodzie, a następnie kurnikowi i wybiegowi. Sprawdź zamknięcia, ściółkę oraz działanie pojemników i ewentualnych urządzeń. Przy rozbieraniu lub regulowaniu karmidła albo systemu pojenia postępuj zgodnie z instrukcją konkretnego modelu.

Rozpoznawanie wydziobywania piór i objawów choroby u kur

Obserwuj, czy każda kura porusza się, je i pije w sposób, do którego przyzwyczajasz się u swojego stada. Czy któraś kura jest wyraźnie ospała, siedzi nastroszona, mniej je lub pije, ma biegunkę, zdaje się mieć trudności z oddychaniem albo czy któreś zwierzę nagle padło? Szybko skontaktuj się z lekarzem weterynarii; takie objawy same w sobie nie stanowią diagnozy. NVWA opisuje objawy, które mogą występować również przy ptasiej grypie. W Holandii podejrzenie ptasiej grypy podlega obowiązkowi zgłoszenia także przez hodowców hobbystycznych. Przeczytaj na stronie NVWA, jak dokonać zgłoszenia.

Widzisz uszkodzenia piór lub skóry?

Zwróć uwagę na to, która kura ciągnie za pióra której, gdzie to się dzieje i czy druga kura odchodzi. Osobno sprawdź, czy są połamane lub brakujące pióra, odsłonięta skóra i rany. Według LICG zwykłe dziobanie związane z hierarchią to coś innego niż wydziobywanie piór. Łysa plama nie dowodzi przyczyny: pióra mogą wypadać również podczas pierzenia, a pasożyty zewnętrzne mogą pogarszać stan upierzenia. Jeśli nie zaobserwowano wydziobywania, zapisz: „zaobserwowano utratę piór, przyczyna nieznana”.

Gdy zaobserwujesz takie zachowanie, zapisz, które kury biorą w nim udział, kiedy i gdzie do niego dochodzi, jakie uszkodzenia widzisz oraz co w tym samym czasie dzieje się przy miejscach karmienia lub przejściach. Zdjęcie tego samego miejsca pomoże porównać zmiany. Zanotuj też, czy ostatnio do stada dołączyły nowe kury: według LICG mogą wtedy pojawić się konflikty o pozycję w hierarchii, ale nie dowodzi to przyczyny utraty piór.

W różnych porach zwykłego dnia sprawdzaj, czy kura jest odganiana od paszy, czeka przy przejściu lub nie ma dostępu do miejsca do grzebania. Wageningen University & Research opisuje, jak możliwość grzebania i odpowiednie materiały mogą pomagać w zapobieganiu dziobaniu powodującemu uszkodzenia. Na podstawie notatek wybierz jeden problem, którym się zajmiesz, na przykład zapewnienie drugiego dostępnego miejsca karmienia albo odpowiedniego materiału do grzebania. Zapisz, co zmieniasz, a potem w porównywalnych porach obserwuj te same zwierzęta i miejsca. Zapewnij dostęp do podstawowej paszy i świeżej wody; pojedyncza zmiana nie jest gwarantowanym rozwiązaniem.

Jeśli widzisz krew, ranę lub nasilające się uszkodzenia, od razu skontaktuj się z lekarzem weterynarii zajmującym się kurami. LICG ostrzega, że dziobanie zakrwawionego miejsca może się nasilać. Poproś o pomoc również wtedy, gdy dziobanie wciąż powraca. Przekaż, co rzeczywiście zostało zaobserwowane, od kiedy, których kur to dotyczy oraz co zmieniło się w stadzie, paszy lub miejscu utrzymania. Ocenę przyczyny i potrzebnej opieki pozostaw lekarzowi weterynarii.

Opieka nad kurami podczas urlopu: zorganizuj zastępstwo

Jeśli nie będzie Cię przez dzień albo wyjeżdżasz na urlop, znajdź osobę, która odwiedzi kury i rzeczywiście im się przyjrzy. Zapas paszy i wody nie zastępuje takiej kontroli. LICG radzi spisać instrukcje dla opiekuna zwierząt i wcześniej pokazać mu, na czym polega opieka.

Przekaż opiekunowi powyższy plan czynności i zapisz na karcie z instrukcjami, ile jest kur, jak je rozpoznać i kiedy uzyskują dostęp do wybiegu. Zanotuj, kto przeprowadza poranną i wieczorną kontrolę, kto zastępuje tę osobę, gdy nie może przyjść, gdzie leżą pasza, klucz i przybory do sprzątania oraz jakie informacje należy przekazać po wizycie. Przed wyjazdem poproś opiekuna, żeby samodzielnie otworzył i zamknął drzwi, wymienił wodę i odnalazł potrzebne rzeczy. Jeśli używasz automatycznego karmidła, poidła wieżowego lub automatycznych drzwi, pokaż opiekunowi, jak sprawdzić, czy działają. Ustal, kto w ciepłe dni w razie potrzeby dodatkowo sprawdzi wodę; według LICG może być wtedy konieczna częstsza wymiana wody.

Umieść na karcie numer telefonu, pod którym można się z Tobą skontaktować, kontakt awaryjny i dane lekarza weterynarii. Ustal, kto może podejmować decyzje i jak będą rozliczane koszty, gdy nie będzie z Tobą kontaktu. Zapisz też, do kogo opiekun ma zadzwonić, jeśli brakuje kury, woda jest niedostępna, kurnika nie da się bezpiecznie zamknąć lub zwierzę wygląda na chore. Ustal z osobą zastępującą opiekuna, skąd dowie się, którą kontrolę trzeba jeszcze przeprowadzić.